|
Wat is schizofrenie
Schizofrenie
is een ziekte die gekenmerkt wordt door perioden met een verlies van de
realiteit, zogenaamde psychotische perioden. Het verlies van de realiteit
(gestoorde realiteitstoetsing) uit zich in zogenaamde positieve symptomen:
stoornissen van:
- Denken,
met name zogenaamde wanen, dat zijn oncorrigeerbare gedachtedwalingen
- Waarneming,
hallucinaties, dat zijn waarnemingen van zaken die er niet zijn
- gedrag,
vreemd en bizar gedrag
Naast
die psychotische episoden is er sprake van een achteruitgang van het psychisch
en sociaal functioneren, die met name tot uiting komt in zogenaamde
"negatieve symptomen":
- Affectvervlakking,
emotionele afstand, verlies van gevoel
- Apathie,
gebrek aan energie, initiatief en interesse
- Asociaal,
vermijden gezelschap, verminderde belangstelling voor omgeving, grote
behoefte alleen te zijn
- Aandachtsvermindering,
verminderde aandacht en concentratie
- Anhedonie,
Verlies vermogen plezier te beleven
- Spraakarmoede
(alogie), weinig ideeën,
vastklampen aan beperkt aantal onderwerpen
Hoe vaak komt schizofrenie voor
Incidentie (aantal nieuwe gevallen per jaar)
Tussen de 0,2 en 0,6 per 1000 per jaar
Prevalentie (totaal aantal gevallen die er op een bepaald moment zijn)
Tussen de 2,5 en 5,3 per 1000 (in Nederland komt dat neer op circa 100.000 patiënten)
Symptomen
De volgende symptomen
kunnen voorkomen bij schizofrenie
A.
Stoornissen
in het denken
·
wanen
met name met een vreemde, magische, mysterieuze of bizarre inhoud; de waan van
buitenaf bestuurd te
worden, wanen m.b.t. inbrenging, overbrenging of onttrekking van gedachten en
paranoïde wanen
·
incoherentie
verwarde en bizarre gedachtegang
·
magisch denken
overtuiging dat gedachten, woorden of handelingen een gebeurtenis kunnen
voorkomen of juist doen
plaatsvinden
·
neologismen
maken van nieuwe, niet bestaande woorden, vaak uit brokstukken van bestaan
woorden
·
Versperring
plotseling onderbreken van de gedachtestroom of soms van alle psychische
activiteit
·
echolalie
naspreken, antwoorden met veel woorden uit een vraag
·
mutisme
geremde spraak, korte antwoorden
·
autisme
levend in eigen denkwereld, in eigen besloten ontoegankelijke en onbegrijpelijke
wereld
B.
Stoornissen
in de waarneming
·
gehoorshallucinaties
(akoestische hallucinaties)
komen het meeste voor, met name is karakteristiek het horen van twee of meer
stemmen die met elkaar
praten over de patiënt, die tegen de patiënt praat en commentaar levert op wat
hij doet, denkt of voelt,
bedreigende of obscene stemmen en horen van de eigen gedachten
·
gezichtshallucinaties
(visuele hallucinaties)
komen minder vaak voor
·
somatische
hallucinaties (hallucinaties)
met name sensatie van veranderde toestand van inwendige organen (b.v. brandende
sensatie in hersenen)
·
reuk-, gevoels-
en smaak hallucinaties
komen weinig voor
C.
Stoornissen
in het gevoel
·
afgestompt en
vlak
verminderde of verdwenen emotionele respons
·
anhedonie
onvermogen om nog plezier te beleven
·
hypesthesie
emotionele leegte
·
inadequaat
·
oninvoelbaar
D.
Stoornissen
in de psychomotoriek
·
grimasseren
·
bizarre
houdingen
·
stupor
bewegingsloosheid
·
katalepsie
spierverstijving, langdurig wordt zelfde houding aangenomen
·
echopraxie
imitatie van bewegingen
·
robotachtige
volgzaamheid
·
negativisme
ogenschijnlijk zinloze weerstand tegen alle opdrachten of het handhaven van een
rigide houding ondanks
pogingen om in beweging gebracht te worden
·
stereotype
bewegingen
eindeloos weerkerende en telkens in dezelfde volgorde uitgevoerde handelingen
·
deterioratie
·
gemaniëreerdheid
een vreemde, ongewone karakteristieke manier van bewegen
·
opwindingstoestand
·
passiviteit
E.
Stemming
·
Depressieve
symptomen worden frequent beschreven bij schizofrene patiënten (tot 80%), zowel
voor, tijdens als na een acute episode.
|
